Dominika Bałuk-Cienkosz: Mamy pod opieką prawie 70 zwierząt, a przyszłość nie jest pewna. Co dalej z „Przytul Sierściucha”?

Pod opieką stowarzyszenia "Przytul Sierściucha" znajduje się 28 psów i 43 koty. Organizacja szuka dla nich nowych domów, a równocześnie walczy o możliwość dalszego funkcjonowania.

Jednym z proponowanych rozwiązań jest budowa schroniska międzygminnego, które współfinansowałyby samorządy. Na razie wstępne zainteresowanie współpracą wyraziły trzy gminy, ale nie wskazano lokalizacji, ani nie ustalono finansowania inwestycji.

Prezeska Dominika Bałuk-Cienkosz opowiada o dotychczasowych staraniach, problemach ze znalezieniem lokalizacji i szansach na dalsze funkcjonowanie stowarzyszenia.

fot. kadr z filmu „Zbudowaliśmy nowy dom dla bezdomnych psów” 

Co dokładnie zmieni się w działalności stowarzyszenia od 1 stycznia 2027 roku? Czy nadal będziecie mogli opiekować się zwierzętami?

Od 1 stycznia 2027 formalnie nadal będziemy działać, nie chcemy rezygnować z opieki nad zwierzętami, bo to sens naszej działalności. Niestety musimy znaleźć dom dla większości naszych podopiecznych, gdyż w obecnej sytuacji prawnej możemy mieć do 15 zwierząt. Staramy się uregulować sytuacje prawną obecnej lokalizacji lub znaleźć nową, jesteśmy na etapie rozmów z urzędami.

Które z nowych wymagań prawnych stanowią obecnie największą przeszkodę w dalszym funkcjonowaniu stowarzyszenia?

Problem jest złożony. Zgodnie z naszym rozumieniem przepisów, jeżeli stowarzyszenie ma pod opieką więcej niż 15 zwierząt i podpisane umowy z gminami, musi przekształcić przytulisko w schronisko.

Schronisko musi znajdować się co najmniej 150 metrów od zabudowań mieszkalnych i zakładów produkcji żywności. Przepisy określają również wymagania dotyczące zatrudnienia. W placówce utrzymującej do 35 zwierząt, trzeba też zapewnić odpowiednio wykwalifikowanych pracowników na etatach w godzinach od 6 do 22.

Przy większej liczbie zwierząt, konieczna jest całodobowa opieka, dyżury nocne i weterynaryjne oraz zatrudnienie jednego pracownika na 15 zwierząt. W dodatku musi być dyżur nocny i weterynaryjny.

Spełnienie tych wymagań oznacza konieczność zapewnienia stałego finansowania wynagrodzeń i pozostałych kosztów zatrudnienia. Nie mamy na to wystarczających środków. Działamy głównie dzięki wolontariuszom i wsparciu darczyńców.

Od lipca informuje pani o rozmowach z gminami i poszukiwaniu nowego miejsca. Proponujecie m.in. samorządom powiatu myślenickiego utworzenie schroniska międzygminnego. Jak miałoby wyglądać takie rozwiązanie i na jakim etapie znajdują się obecnie rozmowy?

Zaraz po tym jak zamknięto schronisko w Nowym Targu, wszystkie 9 gmin musiało podpisać nowe umowy z innymi schroniskami. To obowiązek jaki narzuca na nie ustawodawca. W okolicy do 100 km mamy 4 schroniska, które są biznesami prywatnymi. Dlatego też ceny w roku 2026 poszybowały w górę. Cena za oddanie psa do takiego miejsca to w zależności od umowy od 6 do 10 tys. zł. Płatne jednorazowo.

Jak miałby wyglądać podział obowiązków między samorządami a stowarzyszeniem w proponowanym schronisku międzygminnym?

Zadaniem gmin byłoby udostępnienie działki, budowa schroniska, zapewnienie etatów oraz pokrywanie kosztów mediów i leków. Stowarzyszenie odpowiadałoby za karmę, codzienną opiekę nad zwierzętami, spacery organizowane przez wolontariuszy dwa razy dziennie, środki czystości, edukację oraz pozyskiwanie pieniędzy na specjalistyczne leczenie i operacje.

Budowa schroniska dla 150 psów i 100 kotów miałaby kosztować około 3 mln zł. Dodatkowo należałoby uwzględnić przeniesienie naszego wyposażenia o wartości około 300 tys. zł.

Przy założeniu, że każda gmina miałaby miesięczny ryczałt obejmujący 10 psów i 10 kotów, koszt utrzymania wynosiłby od 25 do 30 tys. zł na gminę.

W ramach współpracy zapewnialibyśmy również całodobowe zabezpieczenie zwierząt porzuconych i poszkodowanych w wypadkach. Schronisko miałoby pomieścić 150 psów i 100 kotów.

Jakie byłyby koszty budowy i późniejszego utrzymania schroniska międzygminnego? 

Według naszej wstępnej kalkulacji budowa schroniska dla 150 psów i 100 kotów miałaby kosztować około 3 mln zł. Dodatkowo należałoby uwzględnić przeniesienie naszego wyposażenia o wartości około 300 tys. zł.

Przy założeniu, że każda gmina miałaby miesięczny ryczałt obejmujący 10 psów i 10 kotów, koszt utrzymania wynosiłby od 25 do 30 tys. zł na gminę. Każde kolejne zwierzę ponad ten limit wiązałoby się z opłatą 45 zł dziennie.

Które gminy są zainteresowane współpracą?

Wstępne zainteresowanie współpracą wyraziły gminy Myślenice, Dobczyce i Pcim. Nie padły jednak konkretne deklaracje finansowe, ponieważ na etapie rozmów nie było jeszcze wskazanej lokalizacji dla schroniska. Pozostałe gminy nie wyraziły zainteresowania udziałem w przedsięwzięciu lub uznały proponowane koszty za zbyt wysokie.

Mam wrażenie, że największy opór pojawia się po stronie radnych. Liczymy, że kiedy samorządy porównają koszty wspólnego przedsięwzięcia z wydatkami na zapewnienie miejsc w innych schroniskach od 2027 roku, rozmowy zostaną wznowione.

Wspomniała pani, że zainteresowanie finansowym udziałem w przedsięwzięciu wyraziły trzy gminy: Myślenice, Dobczyce i Pcim. Czy za tym zainteresowaniem idą konkretne deklaracje finansowe?

Nie padły konkrety, bo na moment rozmów nie było wskazanej lokalizacji.

W komunikacie na facebooku mówiła pani o działkach wskazywanych przez gminę Myślenice, które miały spotkać się ze sprzeciwem mieszkańców. O jakie lokalizacje chodziło i dlaczego nie udało się ich wykorzystać?

Rozmowy z gminą Myślenice dotyczyły trzech potencjalnych lokalizacji w Osieczanach, Polance i Borzęcie. Każda z nich wymagała jednak szczegółowej analizy pod kątem przepisów, odległości od zabudowań, infrastruktury i możliwości uzyskania pozwoleń.

W przypadku Osieczan bardzo szybko pojawił się sprzeciw mieszkańców, wyrażany również w mediach społecznościowych. Pozostałe lokalizacje także nie zostały ostatecznie zabezpieczone. Nadal jesteśmy gotowi rozmawiać o każdym miejscu, które będzie spełniało wymagania i pozwoli bezpiecznie prowadzić taką działalność.

Jakiego finansowania potrzeba, aby stowarzyszenie mogło spełnić nowe wymagania i kontynuować działalność? Czy przygotowaliście szacunkowy koszt budowy lub adaptacji obiektu oraz jego późniejszego utrzymania?

Dostosowanie obecnej lokalizacji do wymogów nie jest prostą sprawą. Problemem są zarówno kwestie pozwoleń budowlanych, jak i przebiegająca przez działkę linia średniego napięcia, która ogranicza możliwość ustawienia kojców i kontenerów. Równolegle analizowaliśmy pomysł schroniska międzygminnego dla 150 psów i 100 kotów.

Koszt jego budowy oszacowaliśmy na około 3 mln zł, do tego dochodziłoby przeniesienie naszego wyposażenia o wartości około 300 tys. zł. Takie przedsięwzięcie wymagałoby nie tylko dużej inwestycji, ale również stałego finansowania pracowników, mediów i opieki weterynaryjnej.

Ile zwierząt znajduje się obecnie pod waszą opieką? Czy macie już rozeznanie, ile z nich uda się znaleźć nowe domy, a ile może wymagać dalszej opieki stowarzyszenia?

Obecnie pod naszą opieką jest 28 psów i 43 koty. Przede wszystkim musimy znaleźć im odpowiedzialne domy. Dlatego organizujemy Dni Otwarte: 7, 8, 11, 14 i 15 listopada.

Obecnie pod naszą opieką jest 28 psów i 43 koty. Przede wszystkim musimy znaleźć im odpowiedzialne domy. Dlatego organizujemy Dni Otwarte: 7, 8, 11, 14 i 15 listopada. Mamy nadzieję, że część zwierząt właśnie wtedy znajdzie swoich ludzi.

Mamy nadzieję, że część zwierząt właśnie wtedy znajdzie swoich ludzi. Obawiamy się że te, które nie znajdą domów, trafią do przepełnionych schronisk, gdzie mogą mieć znacznie mniej kontaktu z człowiekiem.

U nas psy mają dwa spacery dziennie, korzystają z wybiegów i są otoczone codzienną opieką wolontariuszy. Dzięki temu uczą się zaufania, oswajają z ludźmi i przygotowują do adopcji. Nie chcemy, aby lata tej pracy zostały zaprzepaszczone.

Co stanie się ze zwierzętami, których nie uda się adoptować do końca roku? 

Najtrudniejsze jest znalezienie bezpiecznego rozwiązania dla zwierząt, które pozostaną pod naszą opieką. Od 1 stycznia 2027 roku nie będziemy mogli działać w dotychczasowej skali i miejscu. Jeśli nie uda się znaleźć rozwiązania systemowego ani nowej lokalizacji, część zwierząt może wymagać przeniesienia.

Boimy się, że trafią do miejsc już dziś przepełnionych. Za każdym z tych zwierząt stoją miesiące opieki, leczenia, pracy behawioralnej i socjalizacji. Szczególnie trudno będzie znaleźć miejsce dla psów starszych, lękliwych czy wymagających indywidualnego podejścia.

Co zaprzestanie przyjmowania zwierząt przez stowarzyszenie będzie oznaczać dla mieszkańców powiatu myślenickiego? Czy wiadomo już, kto będzie zapewniał pomoc bezdomnym, porzuconym i rannym zwierzętom oraz gdzie będą one trafiać?

Do tej pory mogliśmy szybko reagować na zgłoszenia dotyczące bezdomnych, porzuconych i rannych zwierząt. Po zaprzestaniu przyjmowania nowych podopiecznych mieszkańcy będą musieli korzystać z placówek, z którymi gminy mają podpisane umowy. Część z nich znajduje się nawet około 100 kilometrów od Myślenic. Może to utrudnić m.in. szybkie odnalezienie właściciela zagubionego psa.

Problemem może być również zabezpieczenie zwierząt znalezionych wieczorem, w nocy, w weekendy lub święta, a szczególnie tych rannych w wypadkach, które wymagają natychmiastowej pomocy.

Obawiamy się także, że dłuższy pobyt zwierząt w przepełnionych schroniskach ograniczy ich szanse na adopcję. Może to również zwiększyć wydatki gmin, które ponoszą koszty utrzymania zwierząt przez cały okres ich pobytu w placówce. Dlatego potrzebne jest rozwiązanie zapewniające mieszkańcom szybką pomoc w sytuacjach kryzysowych, również poza godzinami pracy urzędów.

Czy poza budową schroniska międzygminnego rozważacie inne możliwości dalszego działania, np. współpracę z istniejącym schroniskiem lub wykorzystanie innego obiektu? Czy jest obecnie jakaś realna alternatywa?

Nie rezygnujemy z rozmów na temat utworzenia schroniska międzygminnego. Uważamy, że w dłuższej perspektywie byłoby to najlepsze rozwiązanie zarówno dla stowarzyszenia, jak i całego powiatu. Jednocześnie szukamy innych możliwości.

Obecnie, we współpracy z urzędami, architektem i geodetą, sprawdzamy, czy uda się uregulować sytuację prawną naszej działki i dostosować ją do prowadzenia działalności na mniejszą skalę, obejmującej opiekę nad maksymalnie 35 zwierzętami.

Ten wariant jest jednak trudny do zrealizowania. Problemem jest między innymi przebiegająca przez działkę linia średniego napięcia, a także kwestie formalne, pozwolenia i wymagania prawne. Na dziś nie mamy więc pewnej alternatywy.

Bardzo zależy nam na kontynuowaniu działalności i niesieniu pomocy bezdomnym zwierzętom. Mamy doświadczenie, wolontariuszy i wsparcie darczyńców. Możemy zapewnić karmę, codzienną opiekę, spacery, leczenie finansowane ze zbiórek oraz działania edukacyjne. Nie jesteśmy jednak w stanie samodzielnie sfinansować budowy i utrzymania schroniska ani zapewnić środków na wymagane etaty.

Liczymy na powrót do rozmów i wspólne wypracowanie rozwiązania, które pozwoli nam nadal pomagać zwierzętom.

Czy nadal widzi Pani szansę na znalezienie rozwiązania, które pozwoli „Przytul Sierściucha” kontynuować pomoc zwierzętom? Czego najbardziej potrzeba, aby tak się stało?

Stowarzyszenie nie chce kończyć działalności. Chcemy nadal pomagać zwierzętom, szukać im domów i edukować mieszkańców. Nie my ustalamy przepisy, ale to my i nasi podopieczni odczuwamy ich konsekwencje.

Mamy nadzieję, że uda się znaleźć sposób, aby wieloletnie doświadczenie i praca wolontariuszy nadal służyły zwierzętom i mieszkańcom naszego regionu.

---

Podobają Ci się nasze artykuły?   

Dzięki Twojemu wsparciu możemy poruszać tematy, które są istotne dla Ciebie i Twoich sąsiadów. Zabierz nas na wirtualną kawę – nawet najmniejszy gest ma znaczenie.