Historia Lekkostrawna

Tadek. Epizody "wyzwolenia"

Tadek. Epizody "wyzwolenia"
Fot. Paweł Lemaniak

Jeśli spojrzymy na Myślenice z góry, dostrzeżemy anatomię miasta. Rynek to serce tłoczące ludzi i pojazdy tętnicami dróg. Ulica Kazimierza Wielkiego to aorta, połączone z nią asfaltowe żyłki prowadzą do domków o krwiście czerwonych dachach. To tkanka miasta. Dolne Przedmieście tętni życiem

Cofnijmy się w czasie i odwiedźmy Myślenice o czterokrotnie mniejszej niż obecnie liczbie mieszkańców. Tak z historycznej ciekawości zajrzyjmy do jednego z mieszkań. Na przykład do drewnianego domu przy ulicy Kazimierza Wielkiego 231. Wraz z matką Marią, wdową po Janie, mieszka tu trzynastoletni Tadeusz. Głowę pełną ma pomysłów, stale coś wymyśla i coś buduje. Lubi, kiedy coś się dzieje.

Chłopiec wie, że powinien ukryć się w piwnicy pod podłogą. Pomimo to podszedł do kuchennego okna. Obserwuje świat wysuwając głowę ponad drewniany parapet. Na zewnątrz biało, prawdziwa polska zima. Historycy piszą o strasznych mrozach, stare dokumenty o temperaturze wynoszącej minus dziesięć stopni. W ogrodzie bezlistna jabłoń, kilka starych grusz, wszystko przyprószone śniegiem. W dalszej perspektywie pojedynczy dom ze stodołą, a wszystko to otoczone otwartą przestrzenią białych pól uprawnych - odpoczywających w oczekiwaniu na wiosnę. Od rana sporo się tu dzieje, żal byłoby coś przeoczyć. Ze wschodu, od strony Raby, pojawia się ciemny punkcik. Zbliża się nerwowo, biegiem, jego sylwetka szybko rośnie. To niemiecki żołnierz, jak wielu innych w przyspieszonym tempie wraca do opuszczonego pięć lat temu heimatu – ziemi ojców.

Widać go już wyraźnie, jest zmęczony. Wychudzona sylwetka w długim sukiennym płaszczu brodzi w śniegu. Jak zwierzę podczas myśliwskiej nagonki, z każdym krokiem walczy o przetrwanie. Twarz czerwona od zimna, oddech skrócony ostrym powietrzem przeszywającym płuca. Niemiec czuje, że to kres jego możliwości. W biegu rozpina klamrę wojskowego pasa, wyplątuje się z szelek oporządzenia i rzuca nim z obrzydzeniem w śnieg. „Gott mit uns” - upadły w biały pył aryjskie ideały. Na pasie lśniący oksydą bagnet, ładownice, całe oporządzenie. Zaświeciły się oczy Tadka. Skrzypnęły drewniane drzwi domu z numerem 231. Nie czuje, że ostre powietrze zakłuło go w policzki. Zresztą w tej chwili to nieważne. Biegiem po wojenną zdobycz. Bez butów, bez zastanowienia, bez wyobraźni, przez śnieg, przez ogród, byle szybciej.

Na kłopoty nie trzeba było długo czekać. Rosyjska broń automatyczna zagrała swoją piosenkę. W powietrzu zaświszczało ołowiem. Jest! Tadeusz złapał zmarzniętą dłonią szorstką wstęgę skórzanego pasa. Ciężko - amunicja, łopatka, chlebak, nad głową gwiżdże śmierć. To nie są strzały ostrzegawcze. Nie da się biec. Czołga się przez śnieg, przez ogród, byle do domu. Wróciła wyobraźnia, zaraz za nią strach. W powietrzu kule grają swoją muzykę. Ścięte pociskami gałązki jabłoni upadają w śnieg. Trzasnęły drzwi. Ostatnia seria zastukała w ścianę drewnianego budynku, raniąc tabliczkę z numerem domu. Udało się – odetchnął głęboko. Jest 21 stycznia 1945 roku. W tym dniu w domu przy ulicy Kazimierza Wielkiego 231 przydał się niemiecki skórzany pas.

Artykuł miał swoją premierę w papierowym wydaniu Magazynu Miasto-Info:

Powiązane tematy

Święty Walenty - patron obłąkanych
Historia Lekkostrawna 0

Święty Walenty - patron obłąkanych

Święty Walenty - oficjalnie patron nerwowo i psychicznie chorych, na co dzień opiekun zakochanych, nieoficjalny patron handlu i obrotu w miesiącu lutym Duchowny, lekarz, przedsiębiorca, a zatem wyjątkowo zapracowany i wszechstronny święty. Zacznijmy od najtrudniejszego, czyli od zakochanych. Brutalizując, miłość to jednostka chorobowa umieszczo...

Święty Mikołaj z Rajbrotu
Historia Lekkostrawna 1

Święty Mikołaj z Rajbrotu

Sina szarość przełomu listopada i grudnia 1914 roku objęła w mroźnym uścisku dolinę Raby. Już dawno zapomniano tu o lecie, podczas którego zaczęła się ta wojna. Tuż za pierwszym szronem maszeruje ze wschodu Carska Armia. Oddziały rosyjskie zajęły Dobczyce, Osieczany i Droginię. Nie wkroczyły jednak do Myślenic. W kalendarzu mariańskim z roku 1926...

Strażniczka pamięci
Historia Lekkostrawna 0

Strażniczka pamięci

Przemijanie nie musi oznaczać zapomnienia. Zabytkowe nagrobki są niszczone i usuwane. Wraz z nagrobkami znikają imiona i nazwiska dawnych mieszkańców Myślenic. Nieco inaczej było z Basią Przestępując próg cmentarnej bramy przy kościółku pod wezwaniem św. Jakuba, wkraczamy na ziemię, która już od dawna przestała należeć do żywych. Jest to przestr...

Komentarze

Zobacz więcej

Wróble smażone
Historia Lekkostrawna 4

Wróble smażone

Skoro znalazły miejsce w książce kucharskiej, musiały często gościć na polskich stołach. I faktycznie tak było. Pozostaje zadać pytanie - dlaczego? Dlaczego poświęcano tak wiele wysiłku, aby pozyskać symboliczną ilość mięsa? Odpowiedź jest prosta i dość typowa dla XIX i początku XX wieku… przez głód! Historia lekkostrawna to najzwięźlej rzecz ujmu...

Najpiękniejszą palmę mieszkańcy wybierali przez internet
Myślenice 0

Najpiękniejszą palmę mieszkańcy wybierali przez internet

Wieczorem w niedzielę palmową Myślenicki Ośrodek Kultury i Sportu ogłosił wyniki Wielkanocnego Konkursu Palm. W tym roku - ze względu na szczególne okoliczności epidemiologiczne, konkurs odbył się przez internet - Nie mogliśmy spotkać się tradycyjnie na myślenickim Rynku, ale organizatorzy pragną podkreślić, że konkurs cieszył się dużym zaintere...

Co z Myślenickim Festiwalem Lata 2020? Zakontraktowana Maryla Rodowicz i Kamil Bednarek
Rozrywka 11

Co z Myślenickim Festiwalem Lata 2020? Zakontraktowana Maryla Rodowicz i Kamil Bednarek

Podczas tegorocznego Myślenickiego Festiwalu Lata na Zarabiu miała zagrać Maryla Rodowicz i Kamil Bednarek. Decyzja o tym, czy impreza się odbędzie zapadnie po Świętach Wielkanocnych  W „Kurierze Myślenickim” burmistrz zapowiedział, że organizacja Myślenickiego Festiwalu lata stoi pod znakiem zapytania. „Nie podjąłem jeszcze decyzji, co z tegorocz...

Wystawili swoje fotografie na aukcję. Pieniądze ze sprzedaży przeznaczą na pomoc szpitalowi
Koronawirus 0

Wystawili swoje fotografie na aukcję. Pieniądze ze sprzedaży przeznaczą na pomoc szpitalowi

Członkowie grupy mgFoto postanowiło wystawić na aukcję 19 swoich fotografii. Zebrane w ten sposób pieniądze chcą przeznaczyć na zakup najpotrzebniejszych środków ochrony osobistej dla ratowników medycznych z myślenickiego szpitala Stowarzyszenie Myślenickiej Grupy Fotograficznej – mgFoto postanowiło dołączyć do coraz gęstszej sieci akcji charytaty...

Debata online. "Koronawirus - problemy, teorie spiskowe, panika"
Koronawirus 9

Debata online. "Koronawirus - problemy, teorie spiskowe, panika"

W ramach cyklu #ZaBurtąPytań w sieci odbyła się debata organizowana przez Myślenicki Ośrodek Kultury i Sportu. Tematem rozmowy z widzami był "Koronawirus - problemy, teorie spiskowe, panika" W lutym w MOKiS wystartował nowy cykl spotkań nawiązujący do działającego tu przed laty klubu dyskusyjnego. „Za Burtą Pytań” to format przypominający telewizy...