Wiśniowa

Przenosić czy zostawić na miejscu? Co robić z pożydowską Bożnicą?

Radni gminy Wiśniowa jednogłośnie opowiedzieli się za relokacją Bożnicy, co według nich jest dla niej ratunkiem.
- Gmina najchętniej pozbyłaby się zabytku. Będziemy wspierać wszelkie działania w jego zachowaniu – czytamy w informacji małopolskiego konserwatora zabytków.

Według zapisów oświadczenia, rada gminy uznaje, że optymalnym rozwiązaniem utrzymania budynku Bożnicy w Wiśniowej jest jego relokacja. Miejsce relokacji budynku oraz jego koszty powinny zostać wskazane przez wójta gminy. Wszystkich, 15 radnych, zagłosowało „za” (wideo 2h 05 min 38 s).

Tak na temat zabytku znajdującego się w Wiśniowej wypowiada się Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków:

To JEDYNA drewniana bożnica Małopolski, a dziś też jedyny ślad i pamiątka obecności społeczności żydowskiej w miejscowości. W zapiskach własnościowych pojawiają się nazwiska: Farber, Sydonia Solinger, Wasserlauf, Anzelm Jeret– na ogół rzemieślnicy: krawiec, handlarz skórkami, piekarz, rzeźnik rytualny...

Okoliczna społeczność żydowska (w Wiśniowej żyło ok. 60 osób wyznania mojżeszowego) dzierżawiła budynek na swe potrzeby w okresie międzywojennym. W 1926 uroczyście sprowadzono Torę. W 1941 Niemcy wszystkich Żydów wywieźli do Wieliczki i tam albo zamordowali, albo wysłali do niemieckich obozów koncentracyjnych. Po 1945 adaptowano budynek na potrzeby straży pożarnej. Od lat 1960. bożnica stoi opuszczona, nieużytkowana - wpisany do rejestru zabytków obiekt niszczeje od lat.

Były pomysły przeniesienia go do skansenu, był pomysł adaptacji na potrzeby niewielkiego muzeum. Gmina, borykająca się z rozlicznymi problemami najchętniej pozbyłaby się zabytku. Ostatnio rada gminy zaprotestowała przeciwko finansowaniu prac remontowych. Dziś przeprowadziliśmy kontrolę i poważną rozmowę. Będziemy wspierać wszelkie działania w zachowaniu tego zabytku, ale bez lokalnej społeczności, czy raczej WBREW lokalnej społeczności, wiele nie zdziałamy. (...) to JEDYNY rejestrowy zabytek w zasobach gminy Wiśniowa…

 

Jak podaje małopolski konserwator, Bożnica to niepozorny, drewniany domek usytuowany tuż przy drodze łączącej Dobczyce z Mszaną Dolną. Powstał na początku XX wieku, wzniesiono go zgodnie z rytualnymi wymogami, ma najprostszy układ wewnętrzny domu modlitwy.

O dyskusji na temat przyszłości tego budynku pisaliśmy już w kwietniu. Wówczas przytoczyliśmy interpelację radnego Grzegorza Kaczmarczyka, który pytał na początku stycznia o to, czy zaplanowany jest w tym roku remont. Złożył ją po tym, gdy przeczytał informację na stronie Radia Kraków, że budynek popada w coraz większą ruinę.

Grzegorz Kaczmarczyk, radny: Temat wywołał burzliwą dyskusję pośród mieszkańców gminy, jak i osób zainteresowanych tą sprawą, a dotyczącą planowanych lub nie planowanych prac remontowych budynku. W związku z tym zwracam się z pytanie, czy, a jeśli takt to jakie kroki są planowane w kwestii wspomnianego budynku? - pytał.

Czy pożydowska Bożnica znajdująca się w Wiśniowej powinna pozostać na swoim miejscu?

  • TAK TAK 47%
  • NIE NIE 40%
  • NIE MAM ZDANIA NIE MAM ZDANIA 12%
  • Głosów: 476

Centrum Literackie w Bożnicy?

Skontaktowaliśmy się z Tomaszem Małodobrym, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii, która zainteresowała się sytuacją budynku Bożnicy. W rozmowie z nami wyjaśnia, kiedy dowiedzieli się o zabytku oraz o planach, w jaki sposób mogliby ją wykorzystać.

Tomasz Małodobry, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii: Centrum Literackie w Bożnicy mogłoby zajmować się trzema kierunkami działalności kulturalnej. Promować literaturę, przedstawiać przedwojenne życie społeczności żydowskiej i stanowić przestrzeń wystawienniczą". 

Powiązane tematy

Komentarze

  • 15 lip

    Oj marniutki ten " zabytek" marniutki. Ani jego remont ani przeniesienie walorów mu nie przysporzy. Miałby znaczenie sentymentalne dla "starszych braci " , gdyby zasiedlili się w Wiśniowej. Ale co by tu teraz robili i czy korzystaliby z tego budynku tak jak dawniej ?. O ile gmina Wiśniowa ma za dużo pieniędzy to radziłbym zamiast ich marnowania na remont i utrzymywanie tego odziedziczonego "zabytku" po dawnych mieszkańcach gminy ,przeznaczyć te pieniądze jako odszkodowanie w ramach aktu 447. Rodacy dawnych właścicieli będą bardziej zadowoleni z takiego obrotu sprawy niż z remontu lub przeniesienia go w inne miejsce.

    15 12 Odpowiedz
  • 15 lip

    Gdyby to była byle jaka kapliczka, nawet bez wartości zabytkowej, to radni jeden przez drugiego kierowaliby wnioski o kasę na jej remont, aby przypodobać się plebanowi. Ale jest to żydowska bożnica, temat tabu! Co tam,że jedyna, co tam, że zabytkowa, ale ksiądz krzywo będzie patrzył, a i ciemny lud także. Dobrze, że w Egipcie takich radnych nie było, bo by Sfinksa usunęli.

    27 23 Odpowiedz
  • mysleniczaninzdziada 15 lip

    bożnica jest budynkiem historycznym, świadectwem dawnej kultury i elementem dziedzictwa. kiedyś pełniła jakąś funkcję, dzisiaj powinno się o nią dbać, aby opowiedzieć za jej pośrednictwem jak to dawniej było... podobną funkcję powinien pełnić ciągnik artyleryjski w myślenickim muzuem niepodległosci. nazistowski? prawda, ale wlasnie takie maszyny przeorały nasza ziemie i trzeba o tym mowic - trzeba wyjaśniac, pokazywać. uważam że należy dbać o takie miejsca, bo to element naszej historii, miejsc w których wszyscy żyjemy a ich losy były różne

    32 10 Odpowiedz
  • 15 lip

    Dziedzictwo to jedno, koszt utrzymania to drugie. Myślenice nie znają wartości i fundują sferę kulturalną czy historyczną - jaką leci. To że Myślenice stać na nowe Muzeum, remont rynku, kapliczek, zabytkowych Kościołów w gminie - to są jakieś priorytety, koszem czegoś np chodników. Wiśniowa to nie Myślenice, pytanie czy stać gminę na utrzymanie tego budynku? Pragnę wam przypomnieć, że obowiązek "troski" o zabytek, koszt jego "utrzymania" leży po stronie właściciela. Konserwator tylko wygodnie odmawia jakichkolwiek czynności i tutaj rola się jego kończy, ale czy Wiśniowa ma na to środki, aby dbać o elementy kulturalno - historyczne? Ten budynek jest właściwie ruiną jak się patrzy.

    21 2 Odpowiedz
  • 15 lip

    Wyremontować z dotacji unijnych I oddać gminie żydowskiej w Krakowie na utrzymanie, albo jakim innym kulturalnym organizacjom.

    13 3 Odpowiedz
  • OKOKI 15 lip

    Gdyby to stało na działce na której można by było zarobić zaraz by się tu żydki pokazały żądając zwrotu tej budy machając burmistrzowi łapami przed nosem .A później działkę by sprzedali. Niestety nie ma tu interesu więc mają ten zabytek w d...….

    13 3 Odpowiedz
    • 17 lip

      W skali kraju, chyba jest instytucja, która zażądała zwrotu większych majątków, niż ci nieszczęśni Żydzi, a jakoś nikt tego nie widzi. A nie obyło się bez oszustw, wyłudzeń, kłamstw. Tak, tak, mowa o Kościele Katolickim. Żydzi przy nim, to pikuś.

      2 5 Odpowiedz
  • 18 lip

    Rąk do roboty brak, Ukraińcy się przestali sprawdzać, czas pomyśleć o sprowadzeniu do Polski starszych braci w wierze, ale do roboty,
    Czeka na nich praca na budowach, bożnice im oddać ale warunek, 10 lat pracy w przemyśle budowlanym.

    Odpowiedz
  • 18 lip

    A może by tak redakcja zamiast wietrzyć tanią sensację zapytała prawdziwych inicjatorów tej szczytnej akcji ratowania jednego z unikatowych zabytków ? Tylko czy oni wiedzą kim oni są ?

    2 3 Odpowiedz
    • mirek@ 18 lip

      sensacja? gdzie tu masz sensacje? przeciez tekst mowi o decyzji radnych i pyta co robic... chyba ktos tu ma negatywne nastawienie ;)

      4 2 Odpowiedz
  • 7 sie

    Jakie środku zadeklarowała Gmina Rzydowska do odnowy Bożnicy
    Najlepiej przenieś do Poznachowic Dolnych jest jeden zabytek to i na Bożnice będzie odpowiednie miejsce obok zamieszkania soltysa PiZnachowic Dolnych

    Odpowiedz
  • 7 sie

    Bożnica jest świątynia rzydowska tu powinna zadziałać Gmina Rzydowska terytorialnie mieści się w Krakowie
    Jeżeli nie ma takiego za interesowania przez Gminę Rzydowska do z finansowania remontu a konserwator zabytków niech przyzna środki takie jak przeznacza na świątynie katolickie Ostatecxnie wskazać miejsce na skansen budynek przenieść na koszt konserwatora zabytków
    Remontowanie Bixnicy z środków Gminy to absurd kto tam będzie się modlił i kto będzie zwiedzał
    Jeżeli nie ma za interesowania Gminy Rzydowskiej rozebrać i do magazynu

    Odpowiedz

Zobacz więcej

Bogumił Pawlak - wójt, który nie chciał podwyżki
Wiśniowa 6

Bogumił Pawlak - wójt, który nie chciał podwyżki

Podczas ostatniej sesji rady gminy Wiśniowa, radna Monika Gil-Górka złożyła wniosek o podwyżkę dla wójta. – Robię to, do czego zostałem zatrudniony – odpowiedział wójt Bogumił Pawlak Radna Monika Gil-Górka złożyła wniosek, aby podnieść pensję wójtowi gminy Wiśniowa. Wszyscy radni poparli jej prośbę i na kolejnym spotkaniu komisji będą pracować nad...

Rodzice skarżą się na wójta. Przedszkole pozostaje w Czasławiu. Na rok...
Raciechowice 0

Rodzice skarżą się na wójta. Przedszkole pozostaje w Czasławiu. Na rok...

Wójt chciał przenieść przynajmniej jeden oddział przedszkola z Czasławia do Raciechowic, ale rodzice i dyrektor byli przeciwni. Temat trafił na kolejne sesje rady gminy. Wacław Żarski zmienił plany, przynajmniej na rok … O planach związanych z przeniesieniem przedszkolaków z Czasławia do Raciechowic wójt Wacław Żarski mówił jeszcze podczas czerwco...

Zderzenie na Zakopiance. Ranne 3 osoby w tym pieszy
Głogoczów 0

Zderzenie na Zakopiance. Ranne 3 osoby w tym pieszy

W Głogoczowie na drodze krajowej nr 7 zderzyły się dwa samochody, które całkowicie zablokowały przejazd w kierunku Krakowa Poszkodowane zostały 3 osoby w tym pieszy przechodzący przez przejście dla pieszych. Strażacy, którzy zjawili się na miejscu udzielili poszkodowanym pierwszej pomocy. - Niezbędna okazała się stabilizacja odcinka szyjnego kręg...

Domek letniskowy spłonął doszczętnie
Harbutowice 0

Domek letniskowy spłonął doszczętnie

Strażacy gasili domek letniskowy w Harbutowicach. Nie udało się go uratować, ogień strawił go całkowicie, zostawiając po nim zgliszcza Drewniany domek letniskowy płonął bardzo szybko. Mimo, że strażacy podali dwa prądy wody, a ze środka wynieśli 11 kilogramową butlę gazową. Po tym jak ogień udało się opanować, strażacy rozebrali konstrukcję domku,...