Wiśniowa

Przenosić czy zostawić na miejscu? Co robić z pożydowską Bożnicą?

Radni gminy Wiśniowa jednogłośnie opowiedzieli się za relokacją Bożnicy, co według nich jest dla niej ratunkiem.
- Gmina najchętniej pozbyłaby się zabytku. Będziemy wspierać wszelkie działania w jego zachowaniu – czytamy w informacji małopolskiego konserwatora zabytków.

Według zapisów oświadczenia, rada gminy uznaje, że optymalnym rozwiązaniem utrzymania budynku Bożnicy w Wiśniowej jest jego relokacja. Miejsce relokacji budynku oraz jego koszty powinny zostać wskazane przez wójta gminy. Wszystkich, 15 radnych, zagłosowało „za” (wideo 2h 05 min 38 s).

Tak na temat zabytku znajdującego się w Wiśniowej wypowiada się Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków:

To JEDYNA drewniana bożnica Małopolski, a dziś też jedyny ślad i pamiątka obecności społeczności żydowskiej w miejscowości. W zapiskach własnościowych pojawiają się nazwiska: Farber, Sydonia Solinger, Wasserlauf, Anzelm Jeret– na ogół rzemieślnicy: krawiec, handlarz skórkami, piekarz, rzeźnik rytualny...

Okoliczna społeczność żydowska (w Wiśniowej żyło ok. 60 osób wyznania mojżeszowego) dzierżawiła budynek na swe potrzeby w okresie międzywojennym. W 1926 uroczyście sprowadzono Torę. W 1941 Niemcy wszystkich Żydów wywieźli do Wieliczki i tam albo zamordowali, albo wysłali do niemieckich obozów koncentracyjnych. Po 1945 adaptowano budynek na potrzeby straży pożarnej. Od lat 1960. bożnica stoi opuszczona, nieużytkowana - wpisany do rejestru zabytków obiekt niszczeje od lat.

Były pomysły przeniesienia go do skansenu, był pomysł adaptacji na potrzeby niewielkiego muzeum. Gmina, borykająca się z rozlicznymi problemami najchętniej pozbyłaby się zabytku. Ostatnio rada gminy zaprotestowała przeciwko finansowaniu prac remontowych. Dziś przeprowadziliśmy kontrolę i poważną rozmowę. Będziemy wspierać wszelkie działania w zachowaniu tego zabytku, ale bez lokalnej społeczności, czy raczej WBREW lokalnej społeczności, wiele nie zdziałamy. (...) to JEDYNY rejestrowy zabytek w zasobach gminy Wiśniowa…

 

Jak podaje małopolski konserwator, Bożnica to niepozorny, drewniany domek usytuowany tuż przy drodze łączącej Dobczyce z Mszaną Dolną. Powstał na początku XX wieku, wzniesiono go zgodnie z rytualnymi wymogami, ma najprostszy układ wewnętrzny domu modlitwy.

O dyskusji na temat przyszłości tego budynku pisaliśmy już w kwietniu. Wówczas przytoczyliśmy interpelację radnego Grzegorza Kaczmarczyka, który pytał na początku stycznia o to, czy zaplanowany jest w tym roku remont. Złożył ją po tym, gdy przeczytał informację na stronie Radia Kraków, że budynek popada w coraz większą ruinę.

Grzegorz Kaczmarczyk, radny: Temat wywołał burzliwą dyskusję pośród mieszkańców gminy, jak i osób zainteresowanych tą sprawą, a dotyczącą planowanych lub nie planowanych prac remontowych budynku. W związku z tym zwracam się z pytanie, czy, a jeśli takt to jakie kroki są planowane w kwestii wspomnianego budynku? - pytał.

Czy pożydowska Bożnica znajdująca się w Wiśniowej powinna pozostać na swoim miejscu?

  • TAK TAK 47%
  • NIE NIE 40%
  • NIE MAM ZDANIA NIE MAM ZDANIA 12%
  • Głosów: 476

Centrum Literackie w Bożnicy?

Skontaktowaliśmy się z Tomaszem Małodobrym, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii, która zainteresowała się sytuacją budynku Bożnicy. W rozmowie z nami wyjaśnia, kiedy dowiedzieli się o zabytku oraz o planach, w jaki sposób mogliby ją wykorzystać.

Tomasz Małodobry, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii: Centrum Literackie w Bożnicy mogłoby zajmować się trzema kierunkami działalności kulturalnej. Promować literaturę, przedstawiać przedwojenne życie społeczności żydowskiej i stanowić przestrzeń wystawienniczą". 

Powiązane tematy

Pożydowska bożnica zostanie na swoim miejscu. Powstanie w niej Izba Pamięci
Wiśniowa 7

Pożydowska bożnica zostanie na swoim miejscu. Powstanie w niej Izba Pamięci

Jeszcze kilka miesięcy temu radni w Wiśniowej chcieli przenieść pożydowską Bożnicę do skansenu. Teraz zmienili zdanie i powstanie w niej Izba Pamięci poświęcona historii gminy z naciskiem na  wyróżnienie walk partyzantów AK Zaledwie kilka miesięcy temu radni gminy Wiśniowa opowiedzieli się za za relokacją Bożnicy, co według nich miało być dla niej...

Komentarze

  • 15 lip

    Oj marniutki ten " zabytek" marniutki. Ani jego remont ani przeniesienie walorów mu nie przysporzy. Miałby znaczenie sentymentalne dla "starszych braci " , gdyby zasiedlili się w Wiśniowej. Ale co by tu teraz robili i czy korzystaliby z tego budynku tak jak dawniej ?. O ile gmina Wiśniowa ma za dużo pieniędzy to radziłbym zamiast ich marnowania na remont i utrzymywanie tego odziedziczonego "zabytku" po dawnych mieszkańcach gminy ,przeznaczyć te pieniądze jako odszkodowanie w ramach aktu 447. Rodacy dawnych właścicieli będą bardziej zadowoleni z takiego obrotu sprawy niż z remontu lub przeniesienia go w inne miejsce.

    15 14 Odpowiedz
  • 15 lip

    Gdyby to była byle jaka kapliczka, nawet bez wartości zabytkowej, to radni jeden przez drugiego kierowaliby wnioski o kasę na jej remont, aby przypodobać się plebanowi. Ale jest to żydowska bożnica, temat tabu! Co tam,że jedyna, co tam, że zabytkowa, ale ksiądz krzywo będzie patrzył, a i ciemny lud także. Dobrze, że w Egipcie takich radnych nie było, bo by Sfinksa usunęli.

    28 23 Odpowiedz
  • mysleniczaninzdziada 15 lip

    bożnica jest budynkiem historycznym, świadectwem dawnej kultury i elementem dziedzictwa. kiedyś pełniła jakąś funkcję, dzisiaj powinno się o nią dbać, aby opowiedzieć za jej pośrednictwem jak to dawniej było... podobną funkcję powinien pełnić ciągnik artyleryjski w myślenickim muzuem niepodległosci. nazistowski? prawda, ale wlasnie takie maszyny przeorały nasza ziemie i trzeba o tym mowic - trzeba wyjaśniac, pokazywać. uważam że należy dbać o takie miejsca, bo to element naszej historii, miejsc w których wszyscy żyjemy a ich losy były różne

    34 10 Odpowiedz
  • 15 lip

    Dziedzictwo to jedno, koszt utrzymania to drugie. Myślenice nie znają wartości i fundują sferę kulturalną czy historyczną - jaką leci. To że Myślenice stać na nowe Muzeum, remont rynku, kapliczek, zabytkowych Kościołów w gminie - to są jakieś priorytety, koszem czegoś np chodników. Wiśniowa to nie Myślenice, pytanie czy stać gminę na utrzymanie tego budynku? Pragnę wam przypomnieć, że obowiązek "troski" o zabytek, koszt jego "utrzymania" leży po stronie właściciela. Konserwator tylko wygodnie odmawia jakichkolwiek czynności i tutaj rola się jego kończy, ale czy Wiśniowa ma na to środki, aby dbać o elementy kulturalno - historyczne? Ten budynek jest właściwie ruiną jak się patrzy.

    22 3 Odpowiedz
  • 15 lip

    Wyremontować z dotacji unijnych I oddać gminie żydowskiej w Krakowie na utrzymanie, albo jakim innym kulturalnym organizacjom.

    14 3 Odpowiedz
  • OKOKI 15 lip

    Gdyby to stało na działce na której można by było zarobić zaraz by się tu żydki pokazały żądając zwrotu tej budy machając burmistrzowi łapami przed nosem .A później działkę by sprzedali. Niestety nie ma tu interesu więc mają ten zabytek w d...….

    13 5 Odpowiedz
    • 17 lip

      W skali kraju, chyba jest instytucja, która zażądała zwrotu większych majątków, niż ci nieszczęśni Żydzi, a jakoś nikt tego nie widzi. A nie obyło się bez oszustw, wyłudzeń, kłamstw. Tak, tak, mowa o Kościele Katolickim. Żydzi przy nim, to pikuś.

      5 5 Odpowiedz
  • 18 lip

    Rąk do roboty brak, Ukraińcy się przestali sprawdzać, czas pomyśleć o sprowadzeniu do Polski starszych braci w wierze, ale do roboty,
    Czeka na nich praca na budowach, bożnice im oddać ale warunek, 10 lat pracy w przemyśle budowlanym.

    Odpowiedz
  • 18 lip

    A może by tak redakcja zamiast wietrzyć tanią sensację zapytała prawdziwych inicjatorów tej szczytnej akcji ratowania jednego z unikatowych zabytków ? Tylko czy oni wiedzą kim oni są ?

    2 3 Odpowiedz
    • mirek@ 18 lip

      sensacja? gdzie tu masz sensacje? przeciez tekst mowi o decyzji radnych i pyta co robic... chyba ktos tu ma negatywne nastawienie ;)

      5 2 Odpowiedz
  • 7 sie

    Jakie środku zadeklarowała Gmina Rzydowska do odnowy Bożnicy
    Najlepiej przenieś do Poznachowic Dolnych jest jeden zabytek to i na Bożnice będzie odpowiednie miejsce obok zamieszkania soltysa PiZnachowic Dolnych

    Odpowiedz
  • 7 sie

    Bożnica jest świątynia rzydowska tu powinna zadziałać Gmina Rzydowska terytorialnie mieści się w Krakowie
    Jeżeli nie ma takiego za interesowania przez Gminę Rzydowska do z finansowania remontu a konserwator zabytków niech przyzna środki takie jak przeznacza na świątynie katolickie Ostatecxnie wskazać miejsce na skansen budynek przenieść na koszt konserwatora zabytków
    Remontowanie Bixnicy z środków Gminy to absurd kto tam będzie się modlił i kto będzie zwiedzał
    Jeżeli nie ma za interesowania Gminy Rzydowskiej rozebrać i do magazynu

    1 1 Odpowiedz

Zobacz więcej

Wójt nie chciał podwyżki, ale radni i tak postanowili mu ją przyznać
Wiśniowa 7

Wójt nie chciał podwyżki, ale radni i tak postanowili mu ją przyznać

"Robię to, do czego zostałem zatrudniony - tak propozycję podwyżki w lipcu komentował wójt Bogumił Pawlak. Ostatecznie radni zdecydowali, że zasłużył na dodatkowe pieniądze  O 100 zł więcej wynagrodzenia zasadniczego, 400 zł więcej dodatku funkcyjnego i o 10 proc. więcej dodatku specjalnego od września będzie otrzymywał wójt Wiśniowej Bogumił Pawl...

Ubrania, trawa, pieluchomajtki. To wszystko trafia do kanalizacji i zapycha rury
Tokarnia 23

Ubrania, trawa, pieluchomajtki. To wszystko trafia do kanalizacji i zapycha rury

Coraz częściej w kanalizacji lądują śmieci. W niektórych gminach mieszkańcy potrafią wrzucać do niej trawę, ubrania, a nawet... pieluchomajtki. Wójtowie Bogumił Pawlak i Marek Kluska apelują do mieszkańców o rozsądek Podczas jednej z sesji rady gminy Wiśniowa wójt Bogumił Pawlak, apelował do mieszkańców o to, aby do kanalizacji trafiało tylko to,...

Kolejne podwyżki cen śmieci. Tym razem w Wiśniowej i Tokarni
Okolice 0

Kolejne podwyżki cen śmieci. Tym razem w Wiśniowej i Tokarni

W Tokarni o ponad 100 proc., a w Wiśniowej o blisko 90 proc. więcej zapłacą mieszkańcy za odbiór śmieci. Mogą liczyć na upust, jeśli będą kompostować na nieruchomości odpady zielone W Wiśniowej w ramach przetargu na odbiór odpadów wpłynęła tylko jedna oferta. - Firma z Raciechowic zaproponowała roczną cenę o ok. 450 tys. złotych wyższą, niż było t...

Odblaski mogą uratować życie
Społeczeństwo 0

Odblaski mogą uratować życie

Nawet niewielki element odblaskowy na ubraniu, plecaku czy torbie może uratować życie i zdrowie. O odblaskach powinni pamiętać zarówno piesi, jak i rowerzyści To szczególnie ważne w okresie jesienno-zimowym, kiedy jest ciemno i panuje zła widoczność. Jeśli pieszy jest słabo widoczny na drodze, łatwiej może zostać potrącony przez samochód. Konieczn...

Mieszkańcy Krzyszkowic szykują się do protestu na Zakopiance. „Chcemy bezpiecznie żyć!”
Krzyszkowice 21

Mieszkańcy Krzyszkowic szykują się do protestu na Zakopiance. „Chcemy bezpiecznie żyć!”

„Chcemy tym sposobem zwrócić uwagę kierowców, lokalnego samorządu, władz wojewódzkich i zarządcy drogi na niebezpieczny problem, z którym walczymy każdego dnia” – zapowiadają organizatorzy protestu Pod koniec listopada 2019 została podjęta uchwała o budowie bezkolizyjnego węzła zakopianki DK 7 z drogą wojewódzką DW 955 w miejscowości Jawornik. Wra...