Wiśniowa

Przenosić czy zostawić na miejscu? Co robić z pożydowską Bożnicą?

Radni gminy Wiśniowa jednogłośnie opowiedzieli się za relokacją Bożnicy, co według nich jest dla niej ratunkiem.
- Gmina najchętniej pozbyłaby się zabytku. Będziemy wspierać wszelkie działania w jego zachowaniu – czytamy w informacji małopolskiego konserwatora zabytków.

Według zapisów oświadczenia, rada gminy uznaje, że optymalnym rozwiązaniem utrzymania budynku Bożnicy w Wiśniowej jest jego relokacja. Miejsce relokacji budynku oraz jego koszty powinny zostać wskazane przez wójta gminy. Wszystkich, 15 radnych, zagłosowało „za” (wideo 2h 05 min 38 s).

Tak na temat zabytku znajdującego się w Wiśniowej wypowiada się Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków:

To JEDYNA drewniana bożnica Małopolski, a dziś też jedyny ślad i pamiątka obecności społeczności żydowskiej w miejscowości. W zapiskach własnościowych pojawiają się nazwiska: Farber, Sydonia Solinger, Wasserlauf, Anzelm Jeret– na ogół rzemieślnicy: krawiec, handlarz skórkami, piekarz, rzeźnik rytualny...

Okoliczna społeczność żydowska (w Wiśniowej żyło ok. 60 osób wyznania mojżeszowego) dzierżawiła budynek na swe potrzeby w okresie międzywojennym. W 1926 uroczyście sprowadzono Torę. W 1941 Niemcy wszystkich Żydów wywieźli do Wieliczki i tam albo zamordowali, albo wysłali do niemieckich obozów koncentracyjnych. Po 1945 adaptowano budynek na potrzeby straży pożarnej. Od lat 1960. bożnica stoi opuszczona, nieużytkowana - wpisany do rejestru zabytków obiekt niszczeje od lat.

Były pomysły przeniesienia go do skansenu, był pomysł adaptacji na potrzeby niewielkiego muzeum. Gmina, borykająca się z rozlicznymi problemami najchętniej pozbyłaby się zabytku. Ostatnio rada gminy zaprotestowała przeciwko finansowaniu prac remontowych. Dziś przeprowadziliśmy kontrolę i poważną rozmowę. Będziemy wspierać wszelkie działania w zachowaniu tego zabytku, ale bez lokalnej społeczności, czy raczej WBREW lokalnej społeczności, wiele nie zdziałamy. (...) to JEDYNY rejestrowy zabytek w zasobach gminy Wiśniowa…

 

Jak podaje małopolski konserwator, Bożnica to niepozorny, drewniany domek usytuowany tuż przy drodze łączącej Dobczyce z Mszaną Dolną. Powstał na początku XX wieku, wzniesiono go zgodnie z rytualnymi wymogami, ma najprostszy układ wewnętrzny domu modlitwy.

O dyskusji na temat przyszłości tego budynku pisaliśmy już w kwietniu. Wówczas przytoczyliśmy interpelację radnego Grzegorza Kaczmarczyka, który pytał na początku stycznia o to, czy zaplanowany jest w tym roku remont. Złożył ją po tym, gdy przeczytał informację na stronie Radia Kraków, że budynek popada w coraz większą ruinę.

Grzegorz Kaczmarczyk, radny: Temat wywołał burzliwą dyskusję pośród mieszkańców gminy, jak i osób zainteresowanych tą sprawą, a dotyczącą planowanych lub nie planowanych prac remontowych budynku. W związku z tym zwracam się z pytanie, czy, a jeśli takt to jakie kroki są planowane w kwestii wspomnianego budynku? - pytał.

Czy pożydowska Bożnica znajdująca się w Wiśniowej powinna pozostać na swoim miejscu?

  • TAK TAK 47%
  • NIE NIE 40%
  • NIE MAM ZDANIA NIE MAM ZDANIA 12%
  • Głosów: 476

Centrum Literackie w Bożnicy?

Skontaktowaliśmy się z Tomaszem Małodobrym, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii, która zainteresowała się sytuacją budynku Bożnicy. W rozmowie z nami wyjaśnia, kiedy dowiedzieli się o zabytku oraz o planach, w jaki sposób mogliby ją wykorzystać.

Tomasz Małodobry, prezes Zarządu Fundacji Centrum Macierz Polonii: Centrum Literackie w Bożnicy mogłoby zajmować się trzema kierunkami działalności kulturalnej. Promować literaturę, przedstawiać przedwojenne życie społeczności żydowskiej i stanowić przestrzeń wystawienniczą". 

Powiązane tematy

Mają jedyne takie obserwatorium w kraju, ale nie kupią do niego teleskopu
Wiśniowa 18

Mają jedyne takie obserwatorium w kraju, ale nie kupią do niego teleskopu

Burzliwa dyskusja ze słownymi przepychankami poprzedziła głosowanie zmian w budżecie gminy, w którym wójt Pawlak zaproponował przeznaczenie 30 tys. złotych na zakup teleskopu "Pan jest tylko władzą wykonawczą - musi pan wiedzieć. (...) jesteśmy tu dłużej od pana. Pan przychodzi, rok czasu urzęduje i już wie lepiej od rady, jakie są zadania i potrz...

Pożydowska bożnica zostanie na swoim miejscu. Powstanie w niej Izba Pamięci
Wiśniowa 7

Pożydowska bożnica zostanie na swoim miejscu. Powstanie w niej Izba Pamięci

Jeszcze kilka miesięcy temu radni w Wiśniowej chcieli przenieść pożydowską Bożnicę do skansenu. Teraz zmienili zdanie i powstanie w niej Izba Pamięci poświęcona historii gminy z naciskiem na  wyróżnienie walk partyzantów AK Zaledwie kilka miesięcy temu radni gminy Wiśniowa opowiedzieli się za za relokacją Bożnicy, co według nich miało być dla niej...

Komentarze

  • 15 lip 2019

    Oj marniutki ten " zabytek" marniutki. Ani jego remont ani przeniesienie walorów mu nie przysporzy. Miałby znaczenie sentymentalne dla "starszych braci " , gdyby zasiedlili się w Wiśniowej. Ale co by tu teraz robili i czy korzystaliby z tego budynku tak jak dawniej ?. O ile gmina Wiśniowa ma za dużo pieniędzy to radziłbym zamiast ich marnowania na remont i utrzymywanie tego odziedziczonego "zabytku" po dawnych mieszkańcach gminy ,przeznaczyć te pieniądze jako odszkodowanie w ramach aktu 447. Rodacy dawnych właścicieli będą bardziej zadowoleni z takiego obrotu sprawy niż z remontu lub przeniesienia go w inne miejsce.

    15 14 Odpowiedz
  • 15 lip 2019

    Gdyby to była byle jaka kapliczka, nawet bez wartości zabytkowej, to radni jeden przez drugiego kierowaliby wnioski o kasę na jej remont, aby przypodobać się plebanowi. Ale jest to żydowska bożnica, temat tabu! Co tam,że jedyna, co tam, że zabytkowa, ale ksiądz krzywo będzie patrzył, a i ciemny lud także. Dobrze, że w Egipcie takich radnych nie było, bo by Sfinksa usunęli.

    28 23 Odpowiedz
  • mysleniczaninzdziada 15 lip 2019

    bożnica jest budynkiem historycznym, świadectwem dawnej kultury i elementem dziedzictwa. kiedyś pełniła jakąś funkcję, dzisiaj powinno się o nią dbać, aby opowiedzieć za jej pośrednictwem jak to dawniej było... podobną funkcję powinien pełnić ciągnik artyleryjski w myślenickim muzuem niepodległosci. nazistowski? prawda, ale wlasnie takie maszyny przeorały nasza ziemie i trzeba o tym mowic - trzeba wyjaśniac, pokazywać. uważam że należy dbać o takie miejsca, bo to element naszej historii, miejsc w których wszyscy żyjemy a ich losy były różne

    34 10 Odpowiedz
  • 15 lip 2019

    Dziedzictwo to jedno, koszt utrzymania to drugie. Myślenice nie znają wartości i fundują sferę kulturalną czy historyczną - jaką leci. To że Myślenice stać na nowe Muzeum, remont rynku, kapliczek, zabytkowych Kościołów w gminie - to są jakieś priorytety, koszem czegoś np chodników. Wiśniowa to nie Myślenice, pytanie czy stać gminę na utrzymanie tego budynku? Pragnę wam przypomnieć, że obowiązek "troski" o zabytek, koszt jego "utrzymania" leży po stronie właściciela. Konserwator tylko wygodnie odmawia jakichkolwiek czynności i tutaj rola się jego kończy, ale czy Wiśniowa ma na to środki, aby dbać o elementy kulturalno - historyczne? Ten budynek jest właściwie ruiną jak się patrzy.

    22 3 Odpowiedz
  • 15 lip 2019

    Wyremontować z dotacji unijnych I oddać gminie żydowskiej w Krakowie na utrzymanie, albo jakim innym kulturalnym organizacjom.

    14 3 Odpowiedz
  • OKOKI 15 lip 2019

    Gdyby to stało na działce na której można by było zarobić zaraz by się tu żydki pokazały żądając zwrotu tej budy machając burmistrzowi łapami przed nosem .A później działkę by sprzedali. Niestety nie ma tu interesu więc mają ten zabytek w d...….

    13 5 Odpowiedz
    • 17 lip 2019

      W skali kraju, chyba jest instytucja, która zażądała zwrotu większych majątków, niż ci nieszczęśni Żydzi, a jakoś nikt tego nie widzi. A nie obyło się bez oszustw, wyłudzeń, kłamstw. Tak, tak, mowa o Kościele Katolickim. Żydzi przy nim, to pikuś.

      5 5 Odpowiedz
  • 18 lip 2019

    Rąk do roboty brak, Ukraińcy się przestali sprawdzać, czas pomyśleć o sprowadzeniu do Polski starszych braci w wierze, ale do roboty,
    Czeka na nich praca na budowach, bożnice im oddać ale warunek, 10 lat pracy w przemyśle budowlanym.

    Odpowiedz
  • 18 lip 2019

    A może by tak redakcja zamiast wietrzyć tanią sensację zapytała prawdziwych inicjatorów tej szczytnej akcji ratowania jednego z unikatowych zabytków ? Tylko czy oni wiedzą kim oni są ?

    2 3 Odpowiedz
    • mirek@ 18 lip 2019

      sensacja? gdzie tu masz sensacje? przeciez tekst mowi o decyzji radnych i pyta co robic... chyba ktos tu ma negatywne nastawienie ;)

      5 2 Odpowiedz
  • 7 sie 2019

    Jakie środku zadeklarowała Gmina Rzydowska do odnowy Bożnicy
    Najlepiej przenieś do Poznachowic Dolnych jest jeden zabytek to i na Bożnice będzie odpowiednie miejsce obok zamieszkania soltysa PiZnachowic Dolnych

    Odpowiedz
  • 7 sie 2019

    Bożnica jest świątynia rzydowska tu powinna zadziałać Gmina Rzydowska terytorialnie mieści się w Krakowie
    Jeżeli nie ma takiego za interesowania przez Gminę Rzydowska do z finansowania remontu a konserwator zabytków niech przyzna środki takie jak przeznacza na świątynie katolickie Ostatecxnie wskazać miejsce na skansen budynek przenieść na koszt konserwatora zabytków
    Remontowanie Bixnicy z środków Gminy to absurd kto tam będzie się modlił i kto będzie zwiedzał
    Jeżeli nie ma za interesowania Gminy Rzydowskiej rozebrać i do magazynu

    1 1 Odpowiedz

Zobacz więcej

Przyglądną się pracy GOKiS-u. Co sprawdzą w pierwszej kolejności?
Wiśniowa 1

Przyglądną się pracy GOKiS-u. Co sprawdzą w pierwszej kolejności?

Radni przegłosowali uchwałę, w której zlecają komisji rewizyjnej sprawdzenie działalności tej jednostki za 2019 rok i pierwsze półrocze 2020 roku. Czego będzie dotyczyć? Przede wszystkim realizacji planu pracy, zgodności działań ze statutem, kontroli wyposażenia, a także przychodów i wydatków związanych z organizacją imprez kulturalnych, a także d...

Chciał popełnić samobójstwo. Brat powiadomił policję. Uratowali go
Wiśniowa 1

Chciał popełnić samobójstwo. Brat powiadomił policję. Uratowali go

Dyżurny Komisariatu Policji w Dobczycach odebrał telefon z prośbą o pomoc. Spanikowany mężczyzna powiedział, że jego 48-letni brat usiłował popełnić samobójstwo i jego życie jest zagrożone Na miejsce skierowani zostali policjanci , którzy znajdowali się najbliżej domu poszkodowanego oraz karetka pogotowia. Patrol w składzie: st. sierż. Łukasz Jani...

Mieszkańcy chcą oświetlenia na ul. Sucha Góra, ale gmina nie ma pieniędzy
Sułkowice 14

Mieszkańcy chcą oświetlenia na ul. Sucha Góra, ale gmina nie ma pieniędzy

Radny Kamil Żądło pisze w imieniu mieszkańców ul. Sucha Góra do burmistrza, aby zamontował uliczne latarnie. Ten odpowiada, że rada miejska nie zabezpieczyła środków w budżecie na ten cel Radny Kamil Żądło w imieniu mieszkańców ul. Sucha Góra złożył interpelację do burmistrza w sprawie montażu oświetlenia. Jak zapowiada, ich dokładną lokalizację j...

Zmarł Krzysztof Surma. Przewodniczący Rady Młodzieży I Kadencji
Raciechowice 0

Zmarł Krzysztof Surma. Przewodniczący Rady Młodzieży I Kadencji

We wtorek 18 lutego w wieku 23 lat zmarł Krzysztof Surma. Przewodniczący Rady Młodzieży I Kadencji, społecznik, sportowiec, człowiek którego interesowało życie społeczności wiejskiej i jego mała ojczyzna "Z głębokim żalem zawiadamiamy, że odszedł od nas Przewodniczący Rady Młodzieży I Kadencji- Krzysztof Surma. Wyrazy współczucia dla rodziny i prz...

Lubisz piec i jeść słodkości? Możesz pomóc Mateuszowi Chrobakowi
Sułkowice 0

Lubisz piec i jeść słodkości? Możesz pomóc Mateuszowi Chrobakowi

Po raz kolejny można się włączyć w pomoc Mateuszowi Chrobakowi. W tym roku "Akcja Placek" odbędzie się w Sułkowicach, skąd pochodzi chłopiec Na czym polega akcja placek? - Wszystkie chętne osoby zapraszamy do przygotowywania wypieków, ciast, ciasteczek itd. Do krojenia i pakowania tych ciast i przygotowywania paczek. Do sprzedaży tych paczek przed...